Mazi Unhalyachi Sutti Nibandh in Marathi: “यंदाच्या सुट्टीत काय करणार?” हा प्रश्न शाळा बंद होण्याच्या आधीच आमच्या वर्गात सुरू झाला होता. कोणी मामाच्या गावी जाणार होते, कोणी सहलीला जाणार होते, तर काही जण घरीच राहणार होते. माझ्यासाठी मात्र ही सुट्टी एका खास आठवणीची पेटी ठरली.
परीक्षा संपल्याच्या दुसऱ्याच दिवशी मी आई-वडिलांसोबत आजोबांच्या गावी गेलो. गावात पोहोचताच शहरातील गोंगाट मागे पडला. सकाळी पक्ष्यांचा आवाज, मोकळी हवा आणि हिरवीगार झाडे पाहून मन प्रसन्न झाले. रोजच्या धावपळीपेक्षा हे वातावरण खूप वेगळे आणि आनंददायी होते.
गावी माझे काही जुने मित्र आहेत. आम्ही रोज संध्याकाळी मैदानात क्रिकेट खेळायचो. एकदा खेळताना चेंडू शेजारच्या शेतात गेला. चेंडू शोधताना आम्हाला एका छोट्या पक्ष्याचे घरटे दिसले. त्यात लहान पिल्ले होती. आम्ही चेंडू घेतला, पण त्या घरट्याला अजिबात त्रास होऊ दिला नाही. त्या दिवशी निसर्गाची काळजी घेणे किती महत्त्वाचे आहे हे आम्हाला समजले.
उन्हाळ्याच्या दिवसांत आजी माझ्यासाठी आंब्याचा रस आणि विविध पदार्थ बनवत असे. जेवताना ती नेहमी जुन्या काळातील गोष्टी सांगायची. एकदा तिने मला सांगितले की, “वेळ वाया घालवू नकोस. थोडे खेळ, थोडे शिक आणि थोडे इतरांना मदत कर.” तिचा हा साधा सल्ला माझ्या मनात कायमचा राहिला.
सुट्टीत मी फक्त खेळलो नाही, तर काही नवीन गोष्टीही शिकलो. रोज थोडा वेळ पुस्तक वाचनासाठी ठेवला. काही गोष्टींची पुस्तके वाचली आणि नवीन शब्द शिकलो. आईला घरातील छोटी-मोठी कामे करण्यात मदत केली. सुरुवातीला ती कामे कंटाळवाणी वाटत होती, पण नंतर लक्षात आले की घरातील प्रत्येक व्यक्ती मेहनत करत असते.
एक दिवस विशेष आठवणीत राहिला. गावातील विहिरीजवळ आम्ही सर्व मित्र बसलो होतो. तेव्हा एका वृद्ध काकांनी आम्हाला झाडांना पाणी घालण्यास सांगितले. आम्ही मिळून अनेक रोपांना पाणी घातले. दुसऱ्या दिवशी त्या रोपांकडे पाहताना वेगळाच आनंद वाटला. छोट्या कामातूनही समाजासाठी काही करता येते, याची जाणीव झाली.
सुट्टी संपत आली तेव्हा थोडे वाईट वाटले. पण या दिवसांनी मला अनेक चांगल्या गोष्टी शिकवल्या. मित्रांसोबतचा वेळ, आजी-आजोबांचे प्रेम, निसर्गाची ओळख आणि जबाबदारीची भावना यामुळे माझा आत्मविश्वास वाढला.
माझी उन्हाळ्याची सुट्टी निबंध मराठी लिहिताना मला जाणवते की सुट्टी म्हणजे फक्त खेळणे किंवा आराम करणे नव्हे. ती नवीन अनुभव घेण्याची, चांगल्या सवयी लावण्याची आणि स्वतःला अधिक चांगले बनवण्याची संधी असते. म्हणूनच ही सुट्टी माझ्यासाठी आनंददायी, संस्मरणीय आणि शिकवण देणारी ठरली.